De Troelstra-snackbar van Stiens
In mijn woonplaats ben ik actief voor de Partij van de Arbeid. Tot de verkiezingen van 2022 was ik fractievoorzitter der sociaaldemocraten in de gemeenteraad. Een groot deel van mijn vrije tijd werd opgeslokt door werk voor de volkspartij.
Voor mijn werk schrijf ik veelvuldig over de wereld van de friet en de frituur. Ik vind die twee eigenlijk best goed bij elkaar passen. Per slot van rekening is het maar een kleine stap van de cafetaria op de hoek, verkooppunt van volksvoedsel, naar de arbeiderspartij.
Ja, de PvdA staat primair aan de zijde van werknemers, ik weet het. De belangen van werkgevers, daar zijn weer andere partijen voor. Het mag dus geen verwondering wekken dat de frietverkopers door de bank genomen niet zo dol zijn op mijn sociaaldemocratische partij. Hoewel ik het zelf formeel als eenmansbedrijf ook ben, frietverkopers zijn echtere ondernemers.
Poll: één procent
Ik herinner mij een onderzoek van bureau Lenting & Partners uit 1994. Vakblad Snackkoerier schrijft in die tijd naar aanleiding van een rondvraag onder frituristen: “De PvdA mag dan bij de Tweede Kamerverkiezingen als grootste partij uit de bus zijn gekomen, onder cafetariahouders is de aanhang minimaal. Slechts één procent geeft zijn stem aan de partij van Wim Kok.”
Eén procent voor de Partij van de Arbeid. Het is de equivalent van anderhalve zetel in de Tweede Kamer. Dat is de score in een tijd dat de PvdA nog groot was, erg groot zelfs. Je mag dus genoegzaam aannemen dat tegenwoordig mijn partij die ene procent bij cafetariahouders niet eens meer aantikt. Enfin, het zij zo.
Stiens, Friesland
Een paar jaar geleden was ik op vakantie in Friesland. Ik bezocht het wonderschone dorpje Stiens. Stiens, daar groeide Pieter Jelles Troelstra op. Troelstra was ooit de leider van de SDAP, de rechtstreekse voorloper van de PvdA. De dichter annex advocaat annex journalist kwam in 1897 in de Tweede Kamer. Hij was een vurig prediker voor de belangen van arbeiders. In 1917 probeerde de Fries in ons land een arbeidersrevolutie te ontketenen. Dat mislukte faliekant. Het is zelfs één van de grote canards uit onze politieke geschiedenis.
Rooie eatcorner
Enfin, terug naar onze tijd. Tot mijn verrassing stuitte ik in Stiens niet alleen op een stenen buste van Troelstra, maar ook op een snackbar die de voornamen van Troelstra draagt. Eatcorner Pieter Jelles, zo heet de cafetaria. Er zijn wel meer Friese frituren die zich eatcorner noemen. Dat komt misschien zo: het Friese woord is ite en dat klinkt welhaast als eat.
Broodje Super Jelle
Niet alleen voert de eatcorner in zijn beeldmerk een bekend portret van de rode voorman, maar ook staan er op de menukaart gerechten die zijn naam dragen. Broodje Big Jelle is belegd met een grote hamburger, broodje Super Jelle heeft twee hamburgers en een gebakken ei. De Big Bol P.J. bestaat uit een Italiaanse bol met drie burgers en een gebakken ei. Alle drie Troelstra-broodjes worden geserveerd met speciaalsaus en rauwkost.
Maar wat ik mij vooral afvroeg is dit: is deze eatcorner de enige snackbar van ons land die vernoemd is naar een politicus? Het zou zomaar kunnen, en nog wel ’n rooie politicus.
Meer politiek: Campagne op kerstkoopavond
Foto’s: deurmat van Pieter Jelles (headerfoto) en logo Eatcorner Pieter Jelles op Facebook.