Fritoricus Actualis 4.
Rechtsaf of linksom, onze nieuwe minister-president heeft een snackgerecht op zijn naam. De frituurzaak die RobJetten serveert, is te vinden in een klein dorp bij Meppel. Snackbarhouder Helmuth verklaart op Facebook: “Eén van de populairste snacks is wel de frikadel met satésaus. Intern noemden we die Jos Brink. Maar deze naam is natuurlijk niet meer van deze tijd.”
Helmuth vervolgt plechtig: “Vanaf heden noemen wij een frikadel met satésaus een RobJetten. We willen benadrukken dat we politiek onafhankelijk zijn. Maar door dit bericht te delen, laat je in elk geval zien dat je níet op D66 hebt gestemd.” Of de keuze de friturist goed bekomt, vertelt het verhaal niet. Wel is Helmuth online her en der beschuldigd van homofobie.
Hoe het zij, voor de aanvoerder van een natie met één snackbar per 1500 huishoudens, is ’s lands frituurfolklore nooit ver weg. Over de snackmores van scheidend landvoerder Dick Schoof weten wij weinig. Gezien zijn holhobby, zal hij bij gelegenheid wel gaan voor de hardlopers in de snackvitrine. De afscheidslunch van zijn kabinet illustreert dit. Als extraatje is er een kroket geserveerd.
Schoofs voorganger Mark Rutte is een snackleider pur sang. Snackmaker Mora vormde voor de recordpremier (2010-2024) immers het opstapje naar het hoogste politieke ambt. Rutte was er directeur personeelszaken. Hij kent de woelige wereld van kipkorns, satérollen en gehaktstaven als geen andere minister-president. Verkoopcijfers van frikandellen zijn voor hem gesneden koek. Mora-sollicitanten vroeg Mark steevast: “Weet jij hoeveel frikandellen er jaarlijks worden verkocht?” Waarop Rutte zelf antwoordde: “600 miljoen, 600 miljoen frikandellen. Gaaf land hebben we toch hè?”
Als secretaris-generaal van de NAVO maakt Mark Rutte er weinig indruk mee. “600 million, what do you call it like Mark, freaking dells?“ luidt de reactie tijdens een bezoek aan het Witte Huis. “You’re a good guy Mark, but under my superb leadership we sell 20 billion hot dogs a year easily. I am by far the best sausage seller this world has ever seen. Never before the planet witnessed a greater sausage seller than me.“ Ach, die malle Donald J. Trump toch.
Gelukkig heeft Rutte voor heter vuren gestaan. Als hij premier is, verzeilt hij op werkbezoek bij grandtaria Friet van Piet in Groningen in een hachelijke situatie. In de Martinistad is de confrontatie met de streeksnack de eierbal onvermijdelijk. Over hoe hij de eierbal moet aanvliegen, overlegt Rutte’s campagneteam vooraf. Maar een dagblad schrijft nadien: “Met de bal half in zijn mond probeert Rutte om te lachen. Maar hij ziet er op de foto ongelukkig uit.”
Van een sterk staaltje snackpolitiek getuigt daarentegen Jan Peter Balkenende, premier van 2002 tot 2010. Nog raadslid in Amstelveen, dient de premier in wording uit balorigheid een Kroketmotie in. Inhoudende: “Als de vergadering langer duurt dan tot elf uur ‘s avonds, hebben raadsleden recht op een kroket.” Tot Balkenende’s verrassing omarmt een meerderheid zijn Kroketmotie. Die krijgt zelfs buiten Amstelveen navolging. Nu, 33 jaar na dato, zijn er nog altijd raadshuizen waar rond elven het frituurvet wordt opgestookt.
Maar goed. “Doe mij maar een RobJetten,” klinkt het nu dus in Helmuths snackbar in Belt-Schutsloot. De RobJetten was dus eerst een JosBrinkie en in die hoedanigheid vernoemd naar TV-presentator en musicalster Jos Brink. Brink was belangrijk voor de emancipatie van de homoseksualiteit. Maar JosBrinkie of RobJetten, het is en blijft een frikandel met pindasaus. “Een lul met poep,” verduidelijkt een snackklant op TikTok.
Fijn is dat we in ons land mogen zeggen wat we denken. Fijn is ook dat dit niet altijd hoeft. Fijn is dat Jos Brink (1942-2007) in Rotterdam een standbeeld heeft. Fijn zou het ook zijn als we pas over 360 miljoen snackbarbestellingen weer naar de stembus hoeven om een nieuwe Tweede Kamer te kiezen.
Foto: maakte ik in Brussel, oktober 2025
Fritoricus Actualis 3: Supersmaak.nl