Mijn woonplaats Winterswijk groeit na de Tachtigjarige Oorlog snel. In vredesjaar 1648 bestaat de dorpskom uit 140 huizen, een eeuw later is dit aantal verdubbeld. Tot de nieuwkomers behoort de Duitse familie Van Sonsvelt.
De Sonsvelts belanden al aan het begin van de zeventiende eeuw in Winterswijk. Het is Gerhard van Sonsvelt die zich als eerste van de familie in het dorp vestigt. Omdat hij zich in 1611 bekeert tot de gereformeerde kerk, wordt hij namelijk verbannen uit de Duitse stad Bocholt. In het steeds protestants-christelijker wordende Nederland is hij wel welkom.
De snelle groei brengt de nodige problemen met zich mee. In de smalle steegjes en slechte huizen van het dorp wonen de mensen dicht op elkaar. Er doen besmettelijke ziektes de ronde. Bovendien is de armoede groot. Een deel van de bevolking heeft geen geld om stookhout voor zijn kachels te kopen. Daarom steken ze plaggen veen buiten het dorp. Turf uit het veen is een belangrijke gratis brandstof.
Willem van Sonsvelt, de vierde generatie van de familie in Winterswijk, krijgt in 1737 te maken met een hoogoplopend conflict over turf. De gemoederen in het dorp raken zelfs zo verhit, dat er bij Willems huis recht tegenover de Jakobskerk een volksopstand ontvlamt. In deze video, voor RTV Slingeland gemaakt samen met cameraman Henk Nijenhuis, vertel ik van de hoed en de rand.
Foto: ontleend aan Sibbekunde.nl
Meer Hier & Toen: Jakob Elzas